Saturday, 17 September 2022

മൗലികമായ പ്രകോപനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ച ഗൊദാർദ്

 


 "ജീവിതത്തെ ചിത്രീകരിക്കാത്ത ഒരു കലയല്ല സിനിമ. കലയ്ക്കും ജീവിതത്തിനും ഇടയിലുള്ള ഒന്നാണത്. ചിത്രകലയിൽ നിന്നും സാഹിത്യത്തിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി അത് ജീവിതത്തിലേക്ക് നൽകുകയും ജീവിതത്തിൽ നിന്നും എടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. എന്റെ സിനിമകളിൽ ഞാൻ ഈ പദ്ധതിയാണ് അവലംബിക്കുന്നത്"
                                                                                                     :- ഗോദാർദ്

ലോകത്താകമാനം സ്വാധീനം ചേലുത്തിയ   നവതരംഗ സംവിധായകനായി  അറിയപ്പെടുന്ന ഴാങ്ങ് ലുക്ക് ഗൊദാര്‍ദ് അരങ്ങൊഴിഞ്ഞപ്പോൾ ഫ്രാൻസ് പ്രസിഡന്റ് ഇമ്മാനുവൽ മാക്രോൺ (Emmanuel Macron) പറഞ്ഞത് ഫ്രാൻസിന് നഷ്ടപ്പെട്ടത് ഒരു ദേശീയ നിധിയാണെന്നാണ്. എന്നാൽ അത് ഫ്രാൻസിന് മാത്രമല്ല ലോകസിനിമക്ക് തന്നെ ഉണ്ടായ നഷ്ടമാണ്. ലോകത്തെ ഏറ്റവും മികച്ച 10 സംവിധായകരെ എടുത്താൽ അതിൽ  ഗൊദാര്‍ദ് ഉൾപ്പെടും. ലോക സിനിമയിൽ വിപ്ലവകരമായ പല തുടക്കങ്ങൾക്കും കാരണം ഗൊദാര്‍ദ്  ആയിരുന്നു. ബെർണാഡോ ബെർട്ടോലൂച്ചി, മാർട്ടിൻ സ്കോർസെസെ, ക്വെന്റിൻ ടരാന്റിനോ,  സ്റ്റീവൻ സോഡർബർഗ്,  എന്നിങ്ങനെ പ്രഗത്ഭരടക്കം ഒട്ടേറെ പേരെ  അദ്ദേഹം നേരിട്ട് സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ട്.

വ്യവസ്ഥകളെ ലംഘിക്കുക എന്ന രീതി അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൂടെ എന്നും ഉണ്ടായിരുന്നു. മൗലികമായ   പ്രകോപനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു  സാധ്യത തേടുക എന്നത് നമുക്കദ്ദേഹത്തിൽ കാണാം. "സിനിമയുടെ സാധ്യതകളെപ്പറ്റിയുള്ള അതിഘോരമായ ധ്യാനമാണ് ഗോദാർദിന് സിനിമ" എന്ന് സൂസൻ സോൻടാഗ് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട് ഫ്രഞ്ച് നവതരംഗം അഥവാ  "നൂവല്‍ വെയിഗ്' എന്ന് പറയുമ്പോൾ തന്നെ അതിൽ ആദ്യത്തെ വരുന്ന പേരാണ് ഗൊദാർദിന്റെത്.  നരവംശ ശാസ്ത്രത്തിൽ ഉള്ള താല്പര്യവും പഠനവും പില്കാലത്ത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സിനിമാ ജീവിതത്തിലും സ്വാധീനിച്ചു എന്ന് പറയാം. സിനി-ക്ലബ് ഡു ക്വാർട്ടിയർ ലാറ്റിനിൽ 1950ൽ ചേർന്നതോടെയാണ്  അദ്ദേഹം സിനിമയുടെ ലോകത്തേക്ക്  പ്രവേശിക്കുന്നത്. അവിടെ അദ്ദേഹം കൂട്ട്  ചേർന്നതോ,  ക്ലോഡ് ഷാബ്രോളിന്റെയും ഫ്രാങ്കോയിസ് ട്രൂഫോയുടെയും കൂടെ. അങ്ങനെ നിരൂപകനായി തുടങ്ങിയ ഗൊദാർദ് സിനിമയോടുള്ള അതീവ താല്പര്യം മൂലം Cahiers du Cinema എന്ന പ്രസിദ്ധീകരണത്തിൽ  എഴുതിക്കൊണ്ടിരുന്നു. 1954ൽ  അദ്ദേഹം ഓപ്പറേഷൻ ബെറ്റൺ   (ഓപ്പറേഷൻ കോൺക്രീറ്റ്) എന്ന ഹ്രസ്വചിത്രം നിർമ്മിച്ചു. അക്കാലത്ത് അദ്ദേഹം സ്വിറ്റ്‌സർലൻഡിലെ ഗ്രാൻഡ് ഡിക്‌സെൻസ് അണക്കെട്ടിൽ തൊഴിലാളിയായി ജോലി ചെയ്തുവരികയായിരുന്നു. ഒരു നിർമ്മാണകമ്പനിയുടെ  പരസ്യത്തിനായി ഈ സിനിമ അക്കാലത്ത് ഉപയോഗിച്ചു. ജീൻ ലൂക്ക് ഗോദാർദിന്റെ ആദ്യകാല സിനിമകൾ സിനിമയുടെ ഭാഷയിൽ വിപ്ലവം സൃഷ്ടിച്ചു.  Breathless, Contempt, Pierrot le Fou, Alphaville, and Made in USA, My Life to Live,The Little Soldier, Week-end, A Film Like Any Other ഇങ്ങനെ ഒട്ടേറെ സിനിമകൾ നൽകിയ LEGEND ആണ് കലാ ലോകത്തിന് നഷ്ടമായത്.

BREATHLESS (A Bout De Souffle) - Jean-Luc Godard        Contempt (1963) | The Criterion Collection          Pierrot le Fou (1965) - IMDb

Alphaville (film) - Wikipedia    Made in USA - Jean-Luc Godard  http://iznogoodgood.tumblr.com/post/21258490826/lettertojane-made-in-the-usa#…  | Old film posters, Jean luc godard, Best movie posters     My Life to Live de Jean-Luc Godard (1962) - Unifrance     Weekend (1967 film) - Wikipedia
ജർമ്മൻ നാടകകൃത്ത് ബെർട്ടോൾട്ട് ബ്രെഹ്റ്റിന്റെ "epic theater" എന്ന ആശയത്തിൽ ഏറെ തല്പരനായ ഗൊദാർദ് തന്റെ സിനിമാ ഭാഷയിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്തു. അതുപോലെ റെനേ മെഗ്രേറ്റിന്റെ പെയിന്റിങിലെ ചിത്രഭാഷയും ഗൊദാർദിനെ ഏറെ സ്വാധീനിച്ചിരുന്നു. 1959ലാണ് ഗൊദാർദിന്റെ   ആദ്യ ഫീച്ചർ ഫിലിം എ ബൗട്ട് ഡി സൗഫിൽ (ബ്രെത്ത്ലെസ്സ്) ഇറങ്ങുന്നത് ക്ലാസിക് ഹോളിവുഡ് സിനിമയുടെയും പരമ്പരാഗത സിനിമയുടെയു ആഖ്യാനശൈലിയില്‍ നിന്നുള്ള വിഛേദമാണ് ബ്രെത്ത്‌ലെസ് എന്ന ക്‌ളാസ്സിക്  സിനിമ. കേന്ദ്രകഥാപാത്രമായ മിഷേല്‍ പൊയ്ക്കാര്‍ഡ് ആയ ബോളിവുഡ് താരം  ഹംഫ്രി ബൊഗാര്‍ട്ടിന്റെ അഭിനയ ശേഷിയെ കൃത്യമായി ഉപയോഗിച്ച സിനിമ. 'നിയമങ്ങള്‍ എന്തെന്ന് തനിക്കറിയാം; പക്ഷേ അവ ലംഘിക്കുകയാണ് താന്‍ ചെയ്യുക' എന്ന് തന്റെ രചനകളിലൂടെ ഗൊദാര്‍ദ് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. നടപ്പുരീതികളെ മുഴുവൻ നിരാകരിച്ചുകൊണ്ട്  രീതിയിലുള്ള  നീണ്ട ഒരു ഷോട്ടിനെ എഡിറ്റിംഗ് ടേബിളിൽ വെച്ച് പകുതിക്ക് മുറിച്ചുള്ള  ജംപ് കട്ട് സ്റ്റൈൽ പോപ്പുലറായി. ബ്രെത്ത്ലെസ്സിലെ  ഛായാഗ്രഹണം റൗൾ കൊട്ടാർഡ് ആയിരുന്നു.

Berthold Brecht - Openclipart
സിനിമാനിർമ്മാണം ഒരർത്ഥത്തിൽ നിങ്ങൾക്ക് ഉട്ടോപ്യൻ പ്രവർത്തനമാണോ?എന്നദ്ദേഹത്തോട് ചോദിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞ മറുപടി ഇങ്ങനെയാണ് "ഒരു സിനിമ ഒരു ഉട്ടോപ്യ ആയിരിക്കണമെന്ന് ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, പക്ഷേ ഒരു സിനിമ നിർമ്മിക്കുക, അത് നിർമ്മിക്കുക, ഉട്ടോപ്യയല്ല." സിനിമയിലെ ഏകാന്തത തന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ തന്നെ പ്രതിഫലനം ആണെന്നും അദ്ദേഹം സമ്മതിക്കുന്നുണ്ട്  ബ്രെത്ത്‌ലെസ് എന്ന സിനിമയിലൂടെ  അദ്ദേഹം നടത്തിയ വിപ്ലവകരമായ ചില നീക്കങ്ങൾ ഏറെ ചർച്ചചെയ്യപ്പെട്ടതാണ് സിനിമയുടെ തുടക്കം പോലും, കഥ നടക്കുന്ന പശ്ചാത്തലം വ്യക്തമാക്കുന്ന ആമുഖ ഷോട്ടോടു കൂടിയല്ല; മറിച്ച് അല്‍പവസ്ത്രം മാത്രം ധരിച്ച പെണ്‍കുട്ടിയുടെ ചിത്രമുള്ള ഒരു പത്രത്തിന്റെ ക്ലോസപ്പോടെയാണ്. "ഞാന്‍ ഒരു ആഭാസനാണ്' എന്ന് ഒരു ശബ്ദം  പശ്ചാത്തലത്തില്‍ കേള്‍ക്കാനുണ്ട്; എന്നാല്‍ ദൃശ്യവും ഈ ശബ്ദവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം എന്തെന്ന്  വ്യക്തമല്ല. ഇങ്ങനെ, വിവിധ ഷോട്ടുകള്‍ തമ്മിലുള്ള ബന്ധങ്ങള്‍ പലപ്പോഴും സ്പഷ്ടമല്ല. തുടര്‍ച്ചയുള്ള എഡിറ്റിങ്ങ് ഗോദാര്‍ദ് തിരസ്‌കരിക്കുന്നതുമൂലമാണ് ഇങ്ങനെയൊരു അവസ്ഥ ഉണ്ടാവുന്നത്.
Masculin Féminin - Wikipedia
സിനിമയിലൂടെ കൃത്യമായ രാഷ്ട്രീയം പറയാൻ അദ്ദേഹത്തിനായിട്ടുണ്ട്  സിനിമകളിലെ സംഭാഷണങ്ങാളിലൂടെ പലപ്പോഴും തുറന്നു പറച്ചിൽ പോലെ നേരിട്ട് അവതരിപ്പിക്കുന്ന രീതിയും കാണാം Masculin Feminim എന്ന സിനിമയിലെ കഥാപാത്രം ഇങ്ങനെ പറയുന്നു  "നിങ്ങൾ ഒരാളെ കൊല്ലുന്നുവെങ്കിൽ കൊലപാതകിയായി
അറിയപ്പെടും ആയിരങ്ങളെയാണ് കൊല്ലുന്നു എങ്കിൽ ചക്രവർത്തി എന്നും എല്ലാവരെയും കൊല്ലുന്നു എങ്കിൽ ദൈവം എന്നും" First name:Carmen എന്ന സിനിമയിലെ സംഭാഷണം ഇങ്ങനെ തുടരുന്നു  "ഇപ്പോഴത്തെ പ്രതിസന്ധിയിലൂടെ പ്രകൃതം എന്താന്ന്?  നമ്മുടെ തുലഞ്ഞ സമ്പദ്ഘടന ചാണ്ടിയല്ലേ ഉണ്ടാക്കുന്നത്?
ക്ലാസിക്ക് മുതലാളിത്തത്തിന്റെ ലക്‌ഷ്യം ഏറ്റവും നല്ല ഉത്പന്നങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുക എന്നതായിരുന്നു. അണുബോംബ് മുതൽ പ്ലാസ്റ്റിക് കപ്പുകൾ വരെ ആർക്കും വേണ്ടാത്ത സാധനങ്ങളാണ് യന്ത്രങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കികൊണ്ടിരിക്കുന്നത്"

First Name: Carmen (Blu-ray) - Kino Lorber Home Video                            
സിനിമയിൽ ഇത്തരത്തിൽ കൃത്യമായി രാഷ്ട്രീയം പറയുകയും ദൃശ്യാവിഷ്കാരത്തിൽ വെള്ളവും പൊളിറ്റിക്കൽ ആയ ചിന്തയെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുകയും ചിലപ്പോഴൊക്കെ പ്രകോപിപ്പിക്കുകയും ചെയ്ത വന്ന കലാകാരനാണ് ഗൊദാർദ്. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ഏറ്റവും ശക്തമായ രാഷ്ട്രീയ സിനിമകൾ ചെയ്യാൻ തന്റെ സിനിമാകാല ജീവിതം മാറ്റിവെച്ചു. എക്സോട്ടിക് നർത്തകി ആംഗലയും അവളുടെ കാമുകൻ എമൈലും തമ്മിലുള്ള ബന്ധവും ആഞ്ചലയ്ക്ക് ഒരു കുട്ടി വേണമെന്ന് ആഗ്രഹവും അതുമായി വരുന്ന സംഘർഷങ്ങളും വ്യസ്ത്യസ്തമായ ചലച്ചിത്രഭാഷയിൽ ഒരുക്കിയ A Women Is A Women (Une Femme est une Femme), ഫ്രഞ്ച് നടിയും ഗൊദാർദിന്റെ ഭാര്യയുമായ അന്ന കരീനയാണ് ഈ ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രമായ  ഴോസീറ്റിനെ {Jossette} അവതരിപ്പിച്ചത്.
A Woman Is a Woman - Wikipedia
ഒരു സിനിമയെ എങ്ങനെ ഓരോ മേഖലയും കാണേണ്ടത് എന്ന ഗൊദാർദ് തന്നെ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട് "ഒരു ഡോക്ടർ സ്തെതസ്കോപ്പ് ഉപയോഗിക്കുന്നത് പോലെയായിരിക്കണം സംവിധായകൻ ക്യാമറ കൈകര്യം ചെയ്യേണ്ടത്. മുൻകൂട്ടി തീരുമാനിച്ചതല്ലാത്ത പല കാര്യങ്ങളും ക്യാമറ തീരുമാനിക്കും. ക്യാമറയെ ഒരു അന്വേഷണോപകരണമാക്കി ഉപയോഗിക്കാൻ ഇന്നത്തെ പല സിനിമകൾക്കും കഴിയുന്നില്ല" ഗൊദാർദ്ദിന്റെ ഈ വിമർശനം ഇന്നും പ്രസക്തമാണ്. അതിനാൽ തന്നെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഓരോ പറച്ചിലുകളും എഴുത്തും ഫ്രെയിമും ഏറെ പഠിക്കാനുള്ള ഒന്നാണ്.  സിനിമയിൽ ഗോദാർഡിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് ചലച്ചിത്ര നിരൂപകൻ റോജർ എബർട്ട് പറഞ്ഞത് പ്രസക്തമാണ്
"ഗോദാർദ് ഒന്നാം റാങ്കിലുള്ള ഒരു ഡയറക്ടറാണ്; 1960-കളിൽ മറ്റൊരു സംവിധായകനും ഫീച്ചർ-ലെംഗ്ത്ത് ഫിലിം വികസിപ്പിക്കുന്നതിൽ ഇത്ര സ്വാധീനം ചെലുത്തിയിട്ടില്ല. ഫിക്ഷനിലെ ജോയ്‌സിനെപ്പോലെയോ തിയേറ്ററിലെ ബെക്കറ്റിനെപ്പോലെയോ, പ്രേക്ഷകർക്ക് സ്വീകാര്യമല്ലാത്ത ഇന്നത്തെ സൃഷ്ടി ഒരു പയനിയറാണ്. എന്നാൽ മറ്റ് സംവിധായകരിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വാധീനം ക്രമേണ ഒരു പ്രേക്ഷകനെ സൃഷ്ടിക്കുകയും ബോധവൽക്കരിക്കുകയും
ചെയ്യുന്നു, അത് ഒരുപക്ഷേ അടുത്ത തലമുറയിൽ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ സിനിമകളിലേക്ക് തിരിഞ്ഞുനോക്കാനും അവരുടെ സിനിമ ആരംഭിച്ചത് ഇവിടെയാണെന്ന് കാണാനും കഴിയും."  എല്ലാ തലമുറയ്ക്കും ഏറെ പാഠങ്ങൾ നൽകിയാണ് മരണം വരെ സിനിമയോടൊപ്പം നിന്നു. മരണത്തിൽ പോലും സ്വയം തീരുമാനം എടുത്ത് യാത്രയായ ഗൊദാർദ് എന്ന മഹാ പ്രതിഭ. വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ ഇന്നത്തെ സിനിമാ ലോകത്തിനു ഏറെ പ്രസക്തമായ ഒന്നാണ്
"ഒരു ചെറിയ ഡിജിറ്റൽ ക്യാമറ കൈയിലുണ്ടെങ്കിൽ സിനിമയെടുക്കാം എന്ന് ചിലർ കരുതുന്നു. ആർക്കും സിനിമയെടുക്കാമെന്ന കാരണത്താൽ നിരൂപകർ പോലും അതിനെ വാഴ്ത്തുന്നു. പക്ഷേ അങ്ങനെ ആർക്കും എടു ക്കാൻ പറ്റുന്ന ഒന്നല്ല സിനിമ. ആർക്കും സ്വയം കരുതാം താനെടുക്കുന്ന താണ് സിനിമ എന്ന്. നിങ്ങൾ ഒരാൾക്ക് പെൻസിൽ കൊടുത്തു എന്നതു കൊണ്ട് അയാൾ റാഫേലിനെപ്പോലെ വരയ്ക്കും എന്നു പ്രതീക്ഷിക്കരുത്"
ഈ പ്രസ്താവന ഇന്നിനെയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. സിനിമയെ ഗൗരവമായെടുക്കുന്ന ആസ്വാദകർക്കിടയിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു ചോദ്യം ഇന്നും  ഇതാകുന്നു. Are you a Godardian or non-Godardian? സിനിമാചരിത്രത്തിൽ ഇത്രയും മൗലികമായ പ്രകോപനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ച മറ്റൊരാളില്ല എന്നത് തന്നെയാണ് ഗൊദാർദിന്റെ പ്രസക്തിയും. അതിനാൽ ഗൊദാർദ് എങ്ങും പോയിട്ടില്ല ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിച്ചുകൊണ്ട് കറുത്ത കണ്ണടയും ഇട്ട് നമുക്കിടയിൽ നിൽക്കുന്നുണ്ട്.

 മലയാളനാട് മാഗസിനിൽ എഴുതിയ 17/09/2022  ലേഖനം

മലയാള നാട് പേജിന്റെ പോസ്റ്റ്‌ ലിങ്ക് ഇതാ ☛   https://malayalanatu.com/archives/14063

ജീവിതത്തെ ചിത്രീകരിക്കാത്ത ഒരു കലയല്ല സിനിമ. കലയ്ക്കും ജീവിതത്തിനും ഇടയിലുള്ള ഒന്നാണത്. ചിത്രകലയിൽ നിന്നും സാഹിത്യത്തിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി അത് ജീവിതത്തിലേക്ക് നൽകുകയും ജീവിതത്തിൽ നിന്നും എടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. എന്റെ സിനിമകളിൽ ഞാൻ ഈ പദ്ധതിയാണ് അവലംബിക്കുന്നത്”:- ഗൊദാര്ദ് read more https://malayalanatu.com/archives/14063
ജീവിതത്തെ ചിത്രീകരിക്കാത്ത ഒരു കലയല്ല സിനിമ. കലയ്ക്കും ജീവിതത്തിനും ഇടയിലുള്ള ഒന്നാണത്. ചിത്രകലയിൽ നിന്നും സാഹിത്യത്തിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി അത് ജീവിതത്തിലേക്ക് നൽകുകയും ജീവിതത്തിൽ നിന്നും എടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. എന്റെ സിനിമകളിൽ ഞാൻ ഈ പദ്ധതിയാണ് അവലംബിക്കുന്നത്”:- ഗൊദാര്ദ് read more https://malayalanatu.com/archives/14063
“ജീവിതത്തെ ചിത്രീകരിക്കാത്ത ഒരു കലയല്ല സിനിമ. കലയ്ക്കും ജീവിതത്തിനും ഇടയിലുള്ള ഒന്നാണത്. ചിത്രകലയിൽ നിന്നും സാഹിത്യത്തിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി അത് ജീവിതത്തിലേക്ക് നൽകുകയും ജീവിതത്തിൽ നിന്നും എടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. എന്റെ സിനിമകളിൽ ഞാൻ ഈ പദ്ധതിയാണ് അവലംബിക്കുന്നത്”:- ഗൊദാര്ദ് ലോകത്താകമാനം സ്വാധീനം ചെലുത്തിയ, നവതരംഗ സംവിധായകനായി അറിയപ്പെടുന്ന ഴാങ്ങ് ലുക്ക് ഗൊദാര്ദ് അരങ്ങൊഴിഞ്ഞപ്പോൾ ഫ്രാൻസ് പ്രസിഡന്റ് ഇമ്മാനുവൽ മാക്രോൺ പറഞ്ഞത് ഫ്രാൻസിന് നഷ്ടപ്പെട്ടത് ഒരു ദേശീയ നിധിയാണെന്നാണ്. എന്നാൽ അത് ഫ്രാൻസിന് മാത്രമല്ല ലോകസിനിമക്ക് തന്നെ ഉണ്ടായ നഷ്ടമാണ്. ലോകത്തെ ഏറ്റവും മികച്ച പത്തു സംവിധായകരെ എടുത്താൽ അതിൽ ഗൊദാർദ് ഉൾപ്പെടും . ലോക സിനിമയിൽ വിപ്ലവകരമായ പല തുടക്കങ്ങൾക്കും കാരണം ഗൊദാര്ദ് ആയിരുന്നു. ബെർണാഡോ ബെർട്ടോലൂച്ചി, മാർട്ടിൻ സ്കോർസെസെ, ക്വെന്റിൻ ടരാന്റിനോ, സ്റ്റീവൻ സോഡർബർഗ്, എന്നിങ്ങനെ പ്രഗത്ഭരടക്കം ഒട്ടേറെ പേരെ അദ്ദേഹം നേരിട്ട് സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ട്. read more https://malayalanatu.com/archives/14063
“ജീവിതത്തെ ചിത്രീകരിക്കാത്ത ഒരു കലയല്ല സിനിമ. കലയ്ക്കും ജീവിതത്തിനും ഇടയിലുള്ള ഒന്നാണത്. ചിത്രകലയിൽ നിന്നും സാഹിത്യത്തിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി അത് ജീവിതത്തിലേക്ക് നൽകുകയും ജീവിതത്തിൽ നിന്നും എടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. എന്റെ സിനിമകളിൽ ഞാൻ ഈ പദ്ധതിയാണ് അവലംബിക്കുന്നത്”:- ഗൊദാര്ദ് ലോകത്താകമാനം സ്വാധീനം ചെലുത്തിയ, നവതരംഗ സംവിധായകനായി അറിയപ്പെടുന്ന ഴാങ്ങ് ലുക്ക് ഗൊദാര്ദ് അരങ്ങൊഴിഞ്ഞപ്പോൾ ഫ്രാൻസ് പ്രസിഡന്റ് ഇമ്മാനുവൽ മാക്രോൺ പറഞ്ഞത് ഫ്രാൻസിന് നഷ്ടപ്പെട്ടത് ഒരു ദേശീയ നിധിയാണെന്നാണ്. എന്നാൽ അത് ഫ്രാൻസിന് മാത്രമല്ല ലോകസിനിമക്ക് തന്നെ ഉണ്ടായ നഷ്ടമാണ്. ലോകത്തെ ഏറ്റവും മികച്ച പത്തു സംവിധായകരെ എടുത്താൽ അതിൽ ഗൊദാർദ് ഉൾപ്പെടും . ലോക സിനിമയിൽ വിപ്ലവകരമായ പല തുടക്കങ്ങൾക്കും കാരണം ഗൊദാര്ദ് ആയിരുന്നു. ബെർണാഡോ ബെർട്ടോലൂച്ചി, മാർട്ടിൻ സ്കോർസെസെ, ക്വെന്റിൻ ടരാന്റിനോ, സ്റ്റീവൻ സോഡർബർഗ്, എന്നിങ്ങനെ പ്രഗത്ഭരടക്കം ഒട്ടേറെ പേരെ അദ്ദേഹം നേരിട്ട് സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ട്. read more https://malayalanatu.com/archives/14063

Monday, 2 May 2022

ആശയത്തിനുവേണ്ടി കലഹിക്കുന്ന കലാകാരൻ.

 (ബാർട്ട് ഹൈലൻ എന്ന കലാകാരന്റെ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ )

 

മനുഷ്യരൂപത്തിന് വലിയ അഭിരുചിയുണ്ട് എന്ന് വിശ്വസിക്കുകയും  വിചിത്രവും അസാധാരണവുമായ പെയിന്റിങ്ങുകളിലൂടെ  സൗന്ദര്യം, സ്ഥിരത, മാനസികാരോഗ്യം  എന്നിവ തിരയുന്ന കല നിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന കലാകാരനാണ് ബെൽജിയത്തിൽ നിന്നുള്ള ബാർട്ട് ഹൈലൻ (Bart Heijlen). സൗന്ദര്യം, സ്ഥിരത, മാനസികാരോഗ്യം  എന്നിവയ്‌ക്കായുള്ള തിരയലാണ് തന്റെ കലയെന്ന് അദ്ദേഹം പറയുന്നു.



പരമ്പരാഗത പെയിന്റിങ്ങിന്റെ  പുനരുപയോഗം അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൃഷ്ടികളിൽ കാണാം. എന്നാൽ ആ  മേച്ചിൽപ്പുറത്തിന് ഒരു തരത്തിലുമുള്ള നൊസ്റ്റാൾജിയയും, ചരിത്രത്തിന്റെ ഒരു  രുചിയും ഇല്ലാതെ തന്റെതായ ഒരു ശൈലിയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുമ്പോൾ കണക്കുകൾ വിചിത്രവും   തിരിച്ചറിയാവുന്നതും സ്വയം ഏറ്റുമുട്ടുന്നതുമായി മാറുന്നു,
സാർവത്രികമായി മനുഷ്യനെന്ന ആശയത്തിനുവേണ്ടി കലഹിക്കുന്നവരാണ്  കലാകാരന്മാർ.
കൃത്യതയോടെയുള്ള ഒരു ദർശനം എനിക്കുണ്ട്, സത്യത്തിൽ ഞാൻ സ്ഥാപനവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട സമകാലികരെ ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്നില്ല" എന്ന് അദ്ദേഹം തന്നെ തന്നിലെ കലയെ കലാകാരനെ വിലയിരുത്തുന്നു



എക്സ്‌പ്ലോഷൻ എന്ന ചിത്രം നമ്മെ വല്ലാതെ അസ്വസ്ഥമാക്കും, ചിന്തകൾ താറുമാറാക്കുമ്പോൾ  ഒരാളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പൊട്ടിത്തെറിയെ ആ ചിതറലിൽ കാണാം. ദി മെഡിറ്ററേനിയൻ ചിത്രത്തിൽ വറ്റിപ്പോയ സമുദ്രത്തിൽ ഉറച്ചു നിൽക്കുന്ന കപ്പലും നങ്കൂരവും കാണാം. ചരിത്രത്തിന്റെ തിരുശേഷിപ്പ് കാണാം. 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bart Heijlen ന്റെ പ്രശസ്തമായ  ചിത്രമാണ്  Eros and Thanatos. സിഗ്മണ്ട് ഫ്രോയിഡിന്റെ ബിയോണ്ട് ദ പ്ലെഷർ പ്രിൻസിപ്പിൾ എന്ന ലേഖനത്തിന്റെ വായനയിൽ നിന്നാണ് ഈ ചിത്രത്തിലേക്ക് എത്തിയത് എന്നു പറയുന്നു. ലൈംഗികതയും മരണവും കൈകോർത്തു  കൊണ്ടുള്ള  മനഃശാസ്ത്രപരമായ ഒരു സമീപനം ചിത്രത്തിൽ കാണാം.


The patch up princess എന്ന ചിത്രം ലോകത്തെ മുഴുവൻ തുന്നിക്കൂട്ടിയ ഒന്നാക്കി മാറ്റുന്നു. വാരി വലിച്ചെടുത്ത ലോകത്തിന്റെ ഭൂപടം കീറിയ ഇടങ്ങൾ തുന്നിച്ചേർക്കാൻ പാടുപെടുന്ന രാജകുമാരി. 'ഹെർകുലീസ് '  എന്ന ഡ്രോയിങ് വല്ലാതെ അസ്വാസ്ഥ്യം ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒന്നാണ് മനുഷ്യകുലത്തെ മുഴുവൻ താങ്ങിനിൽക്കുന്ന ഹെർകുലീസ്. ആ ഗോളം നിറയെ മനുഷ്യരാണ്. വലയ്ക്കകത്ത് ഞെങ്ങി നിരങ്ങി കിടക്കുന്ന മനുഷ്യർ.  

 

ദി തിങ്കർ എന്ന ചിത്രം പുസ്തകങ്ങൾക്ക് മുകളിലിരിക്കുന്ന നഗ്നനായ  മനുഷ്യൻ കറുത്ത ഹാസ്യത്തിൽ  പൊതിഞ്ഞ ചിത്രം. നർമ്മത്തെ കുറിച്ചു ചിത്രകാരന്റെ അഭിപ്രായം പ്രസക്തമാണ്. "എന്തിനേയും ഏറ്റവും കൂടുതൽ വിമർശിക്കുന്ന രീതിയിലാണ് നർമ്മം ഇരിക്കുന്നത്. നർമ്മം എന്നെ പരിരക്ഷിക്കുകയും എന്നിൽ വ്യാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്റെ ചിന്തകളോട് അടുപ്പമുള്ളവ". മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾ തീർച്ചപ്പെടുത്തുന്ന ചിത്രങ്ങളാണ് പലതും. ലസ്റ്റ്   ഫോർ ലൈഫ് എന്ന ചിത്രം ആ തീവ്രതയിലേക്ക് നർമ്മത്തിലൂടെ അല്ലാതെ ഗൗരവമായി കടന്നു ചെല്ലുന്ന ചിത്രമാണ്. കുന്നുകൂടി കിടക്കുന്ന ഒരു പറ്റം മനുഷ്യർ അലറിവിളിച്ചു കരയുന്ന കുട്ടികൾ, വിജയാരവം മുഴക്കി ആട്ടവും പാട്ടുമായി എത്തുന്ന മറ്റൊരു സംഘം. എല്ലാ തരം അവസ്ഥയും അഭിമുഖീകരിക്കുന്ന തെരുവ്. ജീവിതാസക്തി തന്നെ എവിടെയും.

Curator animarum എന്ന ചിത്രം എങ്ങനെയും വായിക്കാം ആത്മാക്കളുടെ രോഗശാന്തി എന്നോ സമകാലിക രാഷ്ട്രീയത്തെയോ ചേർത്തുവെക്കാം പ്രത്യക്ഷത്തിൽ രാജാവ് നഗ്നനാണ് എന്ന് ലോകത്ത് എവിടെയും വിളിച്ചു പറഞ്ഞിട്ടുള്ളത് മുതിർന്നവർ അല്ല കുട്ടികൾ ആണ്. കുട്ടികൾക്കെ അതിനു കഴിയൂ രാജാധികാരം ഒരു ബുൾഡോസർ ആയി ഉരുണ്ടു വരുമ്പോൾ ഒരു നഗ്ന ബാലിക, കുരിശിൽ തറച്ച യേശു. ശക്തമായ രാഷ്ട്രീയ വിമർശനം.



Circus Europe comes to town സർക്കസ് യൂറോപ്പിലേക്ക് വരുന്നു എന്ന ചിത്രവും garden of delights എന്ന ചിത്രവും തികച്ചും വ്യത്യസ്തമാണ്. ആനന്ദത്തിന്റെ സൃഷ്ടിയാണ് ഇവ.


ഒരു കലാകാരൻ തന്റെ കലയനുസരിച്ചുള്ള  ജീവിത്തിൽ ഒട്ടേറെ പ്രതിസന്ധികൾ നേരിടണം. പല ഉപരോധങ്ങൾക്ക് വിധേയനാകണം.  എന്നാൽ ഇദ്ദേഹം വാണിജ്യപരമായ പെയിന്റ് ചെയ്യാറുണ്ടായിരുന്നു. മ്യൂറൽ അലങ്കാരങ്ങൾ ചെയ്യാറുണ്ട്, ശക്തമായ  ശില്പങ്ങൾ ചെയ്യാറുണ്ട്.  പലതും പുരാതന സംസ്കാരത്തെ കലയിലൂടെ തിരിച്ചു പിടിക്കാൻ ഉള്ള ശ്രമങ്ങൾ. എന്നാൽ  ഒരു കലാകാരൻ  സ്വയം ഭരണാധികാരിയായിക്കാനും അന്യായങ്ങൾക്കെതിരെ  ജീവൻ നൽകാനും നിരന്തരം കലഹിക്കാനും കഴിയുന്നവൻ ആകണം. കലയുടെ ചരിത്രം  കണക്കെടുക്കുമ്പോൾ  ആ കലഹങ്ങളുടെ പ്രതിഫലനങ്ങൾ കാണാം. നവോത്ഥാനത്തിന്റെ നട്ടെല്ലുകളാണ്  കലാകാരന്മാർ. പ്രായോഗികതയും കലാമൂല്യവും ചേർത്തുവെച്ച കലാപ്രവർത്തനം എന്ന് അദ്ദേഹം തന്നെ പറയുന്നു. 
"സാർവത്രികമായി മനുഷ്യന് വേണ്ടിയുള്ള ആശയത്തിന് വേണ്ടി കലഹിക്കുന്നവർ. നിലവിലെ കലാകാരന്മാർക്ക് കൃത്യതയോടെയുള്ള ഒരു ദർശനം എനിക്കുണ്ട്, സത്യത്തിൽ ഞാൻ സ്ഥാപനവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട സമകാലികരെ ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്നില്ല"  അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഈ വാക്യങ്ങൾ പ്രസക്തമാണ്. അസ്വസ്ഥമായ കുറെയേറെ കലാ സൃഷ്ടികളാൽ സമകാലികമായ കുറെ ചോദ്യങ്ങൾ നിറച്ച കലഹങ്ങളാണ് ഓരോ സൃഷ്ടിയും.

 

  https://athmaonline.in/article-faisal-bava/



Saturday, 30 April 2022

ഉപ്പയുടെ അവസാനത്തെ ശബ്ദം

 അനുഭവക്കുറിപ്പ്.



ഓരോ മനുഷ്യരുടെയും  അവസാനത്തെ ശബ്ദങ്ങൾക്ക് വല്ലാത്ത മുഴക്കം ഉണ്ടാകുമെന്നു തോന്നിയിട്ടുണ്ട്. എന്റെ  ജീവിതത്തെ ഇതാ  റദ്ദ് ചെയ്യുന്നു എന്നൊരു ധ്വനി. അതൊരു ഒച്ചവെക്കൽ ആകില്ല, ഒരുപക്ഷെ അശക്തമായ ഒരു മൊഴിയാകാം, അവശതയിൽ നിറച്ച വാക്കുകൾ ആകാം, പക്ഷെ അതിനു ഇടിമുഴക്കം പോലെ നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ ഇളക്കി മറിക്കാൻ സാധിക്കും. ഒരു പിടച്ചിലിന്റെ ഇളക്കം ഉണ്ടാകും, ഒരു ഇടർച്ചയോടെയുള്ളവേർപാടിന്റെ ധ്വനിയുണ്ടാകും, ആർക്കും മനസിലാകാത്ത ഒരു യാത്ര പറച്ചിലിന്റെ വ്യഥയുണ്ടാകും, പറയാനാകാത്ത സങ്കടങ്ങൾ ഒളിപ്പിച്ചു വെച്ചിരിക്കും, മുന്നിൽ എല്ലാം  ശൂന്യമായപോലെ, എന്നും എപ്പോഴും തണലായി, ആശ്വാസമായി ഉണ്ടായിരുന്ന ഉപ്പ. ഉപ്പയിൽ  നിന്നും  ജീവിതത്തോളം  ആഴത്തിലുള്ള അവസാന വാക്കുകൾ നമ്മളിൽ പതിയുമ്പോൾ, പിന്നെയൊരിക്കലും പറയാനാകാത്ത ലോകത്തേക്ക് ഉപ്പ പോകുമ്പോൾ, നമ്മളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഒരു പിടച്ചിലുണ്ട്. അക്ഷരങ്ങൾക്കോ, നിറങ്ങൾക്കോ പങ്കുവെക്കാനാവാത്ത എത്ര വലിയ  അത്യാധുനിക കേമറയിലും പകർത്താനാവാത്ത ഒന്ന്. ഒരു പക്ഷെ എന്നെ  ഏറ്റവും  അസ്വസ്ഥമാക്കുന്നത് ഇനിയുള്ള  ഉപ്പയുടെ  അസാന്നിദ്ധ്യം ആയിരിക്കാം.


ബാല്യകാല സഖിയിലെ മജീദിനോട് സുഹറ അവസാനമായി പറയാൻ ഉദ്ദേശിച്ചത് എന്തായിരിക്കും എന്ന് മജീദ് ആലോചിക്കും പോലെ ഒരു പക്ഷെ ജീവിതത്തോളം അത് നമ്മെ പിന്തുടരും. അവസാനമായി ഉപ്പ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ മുറിഞ്ഞുപോയത് എന്തായിരിക്കാം? ആ മുറിഞ്ഞുപോയ വാക്കുകൾ എന്റെയുള്ളിനെ എത്രമാത്രം  ഉലയ്ക്കുന്നുവെന്ന് വിവരിക്കാനാവാത്ത ഒന്നായി, അന്നും, ഇന്നും, എന്നും പൂരിപ്പിക്കാതെ കിടക്കുന്നു.  അങ്ങനെ പൂരിപ്പാക്കാതെ കിടക്കുന്ന ഓർമ്മയിലെ വേദനിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ശബ്ദം. ഒട്ടനവധി വേദനിപ്പിക്കുന്ന ശബ്ദങ്ങൾക്കിടയിൽ ഒരു ശബ്ദം കൂടുതൽ കൂടുതൽ മുഴക്കത്തോടെ ആ അവശത വ്യക്തമാക്കുന്നു. 

രോഗവും ചികിത്സയും  അനുഭവവും പറയുമ്പോൾ വേദനയുടെ നീണ്ട കാലവും ഇടയ്ക്ക് ആശ്വാസത്തിന്റെ ചെറിയ തീരവും ചേർന്ന് നിൽക്കുന്നു. എന്നാലും വേദനയും വിടവാങ്ങലും വേദന പേറിയ ചികിത്സയും എല്ലാ ചേർന്നൊരു കാലം ഏറെ പ്രതിസന്ധിയുടേതായിരുന്നു. ഏറെ വായിക്കുന്ന കാലം കൂടിയായതിനാൽ  രോഗങ്ങൾ പ്രജ്ഞയെയും പ്രതിഭയെയും ഭാവനയെയും അവിചാരിതമേഖലകളിലേക്ക് ആനയിക്കുന്നതെങ്ങനെയെന്ന അന്വേഷണമാണ് ആദ്യം ഉള്ളിൽ കിളിർത്തത്. രോഗവും ചികിത്സയും ഏറ്റവും സർഗാത്മകരീതിയിൽ എഴുതി  വിസ്മയങ്ങൾ  വെളിപ്പെടുത്തികൊണ്ട് വ്യത്യസ്തമായ പല വായനകൾക്കിടയിൽ അവനവനിലെ രോഗത്തിന്റെ അനുഭവത്തിലൂടെ, ചികിത്സയിലൂടെ, അല്ലെങ്കിൽ ഏറ്റവും വേണ്ടപ്പെട്ടവരെ ചേർത്തുപിടിച്ചുള്ള അനുഭവങ്ങളിലൂടെയൊക്കെ പറയാനുണ്ടാകും. അത്തരത്തിൽ എന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും നിർണ്ണായകവും അത്രതന്നെ വേദനയും നൽകിയ ഉപ്പയുടെ രോഗകാലവും കൂടിപറയാൻ ശ്രമിക്കുകയാണ്.  ആ വേദന നിറഞ്ഞ അനുഭവലോകത്തെ കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുമ്പോൾ ആദ്യം ഉള്ളിൽ വരുന്ന ചില പുസ്‌തകങ്ങൾ ഉണ്ട്. അതിൽ ഒന്ന്  സോൾ ഷെനിത്സന്റെ കാൻസർ വാർഡാണ് , നീണ്ടകാലം ആശുപത്രി ജാലകത്തിലൂടെ കമ്പിവരവീണ ആകാശം നോക്കി കിടക്കുമ്പോൾ അത്തരം  പുസ്തകങ്ങൾ ഉള്ളിൽ വന്നടിക്കും. 


ഒരു മനുഷ്യനെ സംബന്ധിച്ചു അവന്റെ സ്വതന്ത്രമായ  സഞ്ചാരം നഷ്ടപ്പെടുന്ന അവസ്ഥ എന്നത് ആരും ഇഷ്ടപെട്ടെന്നു വരില്ല. നടക്കുവാൻ ഏറെ ഇഷ്ടമുള്ള ഒരാളായിരുന്നു ഉപ്പ. നാട്ടുവഴികളിലൂടെ നടന്നു ശീലിച്ച ഉപ്പാക്ക് ഒരുപക്ഷെ ദീർഘകാലത്തെ പ്രവാസ ജീവിതത്തിൽ  നടത്തം എന്നത് പരിമിതമായ ഇടങ്ങളിൽ ഒതുങ്ങുന്ന ഒന്നായി മാറിയിയിട്ടുണ്ടായിരിക്കാം. പ്രമേഹത്തിന്റെ  തീവ്രമായ വേദന നൽകിയ 14 വർഷത്തെ അവസാന ഘട്ടത്തിൽ മുറിച്ചുമാറ്റിയ കാലിന്റെ വേദന നഷ്ടപെട്ട ഒരവയവത്തിലുപരി തന്റെ സ്വതന്ത്രമായ നടത്തത്തെയാണല്ലോ മുറിച്ചുമാറ്റിയത് എന്ന വ്യഥ ഉപ്പയുടെ ഉള്ളിൽ പിടയുന്നുണ്ടായിരിക്കാം. യാഥാർഥ്യം മറന്നുകൊണ്ട് കട്ടിലിൽ നിന്നും പഴയപോലെ നടക്കാനൊരുങ്ങിയപ്പോഴൊക്കെ  ഉറക്കമൊഴിച്ചുള്ള എന്റെ  കാത്തിരിപ്പ് രക്ഷയായി. തനിക്ക് ഇനി ഒറ്റക്ക് നടക്കാനാകില്ല എന്ന വേദന കണ്ണുകളിൽ നിറയുന്നത് ഞാൻ കണ്ടു. ഉപ്പ ഏറെനേരം എന്റെ തോളിൽ പിടിച്ചു അങ്ങനെ നിന്നു, എന്തോ പറയാൻ വെമ്പുന്നു എങ്കിലും കലങ്ങിമറിയുന്ന തിരപോലെ സങ്കടങ്ങൾ വാക്കുകളെ മുക്കിക്കളഞ്ഞിരിക്കണം. പുറത്ത് വെളിച്ചത്തെ  ഇരുട്ട്  കീറിയെറിഞ്ഞു, അപ്പോൾ പരന്നു കിടക്കുന്ന നിശബ്ദതയുടെ ഭീതി ഉള്ളിൽ പിടഞ്ഞു.


ഒരുദിവസം രാത്രി പന്ത്രണ്ട് മണി കഴിഞ്ഞിരിക്കണം, ഉപ്പയുടെ നേർത്ത ശബ്ദത്തിലുള്ള വിളി. യാദൃച്ഛികം എന്ന് പറയട്ടെ  ഞാൻ കെപി അപ്പന്റെ രോഗവും സാഹിത്യ ഭാവനയും എന്ന പുസ്തകത്തിലെ "ചങ്ങമ്പുഴയുടെ ക്ഷയരോഗവും 'കളിത്തോഴി' പ്രവചിച്ചിരുന്നു" എന്ന അദ്ധ്യായം വായിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു. ഇത്രേം രാത്രി നീയെന്താ വായിക്കുന്നത്? ഉപ്പയുടെ നിഷ്കളങ്കമായ ഈ  ചോദ്യം ചെറുപ്പം മുതലേ കേൾക്കാറുള്ളതാണ്. റൂമിൽ രാത്രി വൈകി ലൈറ്റ് കണ്ടാൽ ചോദിക്കാറുള്ള അതേ ചോദ്യം. പുസ്തകത്തിന്റെ ചട്ട നോക്കി മിണ്ടാതെ ഉപ്പ കിടന്നു. രോഗം എന്ന വാക്ക് പോലും ഉപ്പയെ വല്ലാതെ അലട്ടിയിരുന്നു എന്ന് മനസിലായി. അതോടെ ആശുപത്രി  മുറിയിലിരുന്നുള്ള വായന നിർത്തി.    

ഞാൻ ഏറ്റവും  കൂടുതൽ വിഷമിച്ച ദിവസം ഇന്നും വേദനയോടെ ഓർക്കുന്നു. ആദ്യം  രണ്ടാം തവണയും കാല് മുറിച്ചുമാറ്റുവാൻ ഉള്ള ഓപ്പറേഷന് മുമ്പ് ഒപ്പിടാനായി എന്നെ വിളിച്ചു. സത്യത്തിൽ വിരലുകൾ നിശ്ചലമായപോലെ എത്ര ശ്രമിച്ചിട്ടും പേന ചലിക്കുന്നില്ല. ഉള്ളും പുറവും ഒരുപോലെ ചൂട്. ഏസി മുറിയായിട്ടും മുഖത്ത് നിറയെ പൊളങ്ങൾ പോലെ വിയർപ്പ് തുള്ളികൾ. ആ ഒപ്പിടൽ ഇന്നും മറക്കാൻ ആകില്ല. അതുപോലെത്തന്നെ അന്ന് ഉപ്പാനെ സ്ഥിരമായി ഡ്രസ്സ് ചെയ്യാൻ വന്ന, മെഡിസിൻ പ്രാക്ടീസ് ചെയ്തിരുന്ന യുവാവായ ഡോക്ടർ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാമീപ്യം ഉപ്പാക്ക് ഏറെ ആശ്വാസം നൽകിയിരുന്നു. കെട്ടിവെച്ചാൽ കൂടുതൽ പഴുക്കുമെന്നതിനാൽ തുറന്നിട്ട മുറിയിൽ മരുന്നുകൊണ്ട് തുടക്കുമ്പോൾ ഉപ്പയുടെ കരച്ചിൽ എന്നെ ചുറ്റിവരിഞ്ഞിരുന്നു. ഒരു കഷ്ണം മാത്രം ബാക്കിയായ കാലു പിടിച്ചു കൊടുക്കുമ്പോൾ ഉള്ള് പിടച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. ആ ഡോക്ടർ ഉപ്പയുടെ വേദന തിരിച്ചറിഞ്ഞു ഏറെ സമയം എടുത്ത്  ഡ്രസ്സ് ചെയ്തു. ഉപ്പയുടെ നോട്ടത്തിൽ നിന്ന് തന്നെ ഡോക്ടർ വേദനയുടെ തീവ്രത തിരിച്ചറിയുമായിരുന്നു. ആ ഡോക്ടറോട് വല്ലാത്ത സ്നേഹം തോന്നി. ഒരു രോഗിയുടെ മനസ്സ് അറിയുക എന്ന ഏറ്റവും മഹത്തായ കാര്യമാണ് അദ്ദേഹം നിർവഹിച്ചത്.  അതുവരെ ഡോക്ടർമാരെ കുറിച്ച് ഉള്ളിൽ കൊണ്ടുനടന്നിരുന്ന പല ധാരണകളും തിരുത്താൻ ഈ ഇടപെടലാണ് കാരണമായത്. “നമുക്ക് ആവശ്യത്തിന് ഡോക്ടര്‍മാര്‍ ഉണ്ടോ എന്നതല്ല, അവര്‍ക്ക് രാജ്യത്തെ ജനങ്ങളുടെ ആരോഗ്യം സംരക്ഷിക്കാന്‍ ആ‍വുന്നുണ്ടോ എന്നതാണ് പ്രശ്നം” പീറ്റേഴ്സ് ഡോര്‍ഫിന്റെ ഈ നിരീക്ഷണം ഇവിടെ കുറിക്കുന്നു. ആതുരസേവനമേഖലയിൽ ഇതുപോലെയുള്ള ആത്മാർത്ഥത നിറഞ്ഞ പ്രവർത്തകരും ഡോക്ടർമാരും ഉള്ളതുകൊണ്ടാണ് ഈ ലോകം നടുക്കിയ മഹാമാരികാലത്തും മനുഷ്യരാശിയെ പ്രതീക്ഷയോടെ പിടിച്ചു നിർത്തിയത് എന്നത് ലോകത്തെ എല്ലാ ആരോഗ്യപ്രർത്തകർക്കും ഉള്ള ആദരമാണ്. “ജനങ്ങളുടെ ഭീതിയും, ആകുലതയും ഇല്ലാതായാല്‍ ഒരു ഡോക്ടറുടെ പകുതി ജോലിയും കുറയും” എന്ന ബര്‍ണാഡ് ഷായുടെ വാക്കുകള്‍ ഇവിടെ വളരെ പ്രസക്തമാണ്. ഡോക്ടർ തന്നെ ആ ഭീതി അകറ്റുമ്പോൾ രോഗി കൂടുതൽ ആശ്വാസം നേടുന്നവരായായി മാറുന്നു. ഉപ്പയുടെ ചികിത്സയുടെ അനുഭവത്തിലൂടെ  അത്തരത്തിൽ ഒരു ഡോക്ടർ എങ്ങനെ ഒരു രോഗിയിൽ സ്വാധീനിക്കപ്പടുന്നു എന്നും ഡോക്ടർ തന്റെ ജീവൻ രക്ഷിക്കാനുള്ള കഠിന ശ്രമത്തിലാണ്  എന്നും രോഗി മാനസിലാക്കുന്നതോടെ ചികിത്സതന്നെ അർത്ഥവത്തായി മാറും. ഇക്കാര്യം നേരനുഭവമായതോടെ ആശുപത്രികളോടും മോഡേൺ മെഡിസിനോടുമുള്ള കാഴ്ചപ്പാട് തന്നെ മാറുകയായിരുന്നു.


എഴുത്തും വായനയും എന്നും കൂടെയുള്ളതുകൊണ്ടുതന്നെ രോഗവും ചികിത്സയും അനുഭവവും പറയുമ്പോൾ കലാകാരന്മാരുടെയും എഴുത്തുകാരുടെയും  രോഗാനുഭവങ്ങൾ  ഉള്ളിൽ വരാതിരിക്കില്ല.  വായനയുടെ അനുഭവങ്ങൾ ചേർത്തുവെച്ചാണ് സ്വന്തം അനുഭവത്തിന്റെ പടികൾ കൂടികയറുന്നത് എന്നത് ഇതിനോട് ചേർത്ത് വെക്കുന്നു.  അതുകൊണ്ട് തന്നെ  'വിഷാദോന്മാദ' രോഗികളായ എഡ്ഗാർ അല്ലൻ പോ, സിൽവിയ പ്ലാത്ത്, വെർജീനിയ വൂൾഫ്,  ഏണസ്റ്റ് ഹെമിങ്‌വെ, ക്ഷയരോഗികളായ ചെഖോവും,  എമിലി ബ്രോണ്ടിയും, കീറ്റ്സും,  വിൻസെന്റ് വാൻഗോഗ്, റോബർട്ട് ഷൂമാൻ തുടങ്ങിയവരുടെയും  'അപസ്‌മാര'രോഗിയായ ഫ്യോയാദോർ ദസ്തേവ്സ്കിയുടെയും രോഗാനുഭവങ്ങൾ വായനയിലൂടെ അനുഭവിച്ചതിനാലാകാം രോഗവുമായി ബന്ധെപ്പെട്ട ഏതൊരു കാര്യം അറിയുമ്പോഴും  ഉള്ളിലൊരു പിടച്ചിലാണ്. ഒപ്പം അവസാനം ഉപ്പ എന്റെ കൈകൾ ചേർത്ത് പിടിച്ചതും, ദയനീയമായി നോക്കിയതും, ആ കണ്ണുകളിൽനിന്നും എന്നേക്കുമായി പ്രകാശം അകന്നുപോകുന്നതും നേരിട്ടനുഭവിക്കുമ്പോളും ചികിത്സയുടെ കാലത്ത് പലപ്പോഴും ഇത്രേം വേദന സഹിക്കേണ്ടതുണ്ടോ എന്ന് ആലോചിച്ചുപോയത്. വിടവാങ്ങലിന്റെ വിങ്ങലും വേദനയും അതുണ്ടാക്കിയ ശൂന്യതയും ഒരു ദശകം കഴിഞ്ഞിട്ടും  തുടരുമ്പോഴും അന്ന് ഉപ്പയുടെ ഒപ്പം ഞാനെന്ന പോലെ കൂടെനിന്ന ആ ഡോക്ടർ ഇന്നും ഉള്ളിൽ മായാതെ നിൽക്കുന്നു. ചില മനുഷ്യർക്ക് നമ്മുടെയുള്ളിൽ വല്ലാത്തൊരു സ്ഥാനം ലഭിക്കും. ഇനിയെന്നെങ്കിലും അയാളെ കാണുമോ എന്നൊന്നും അപ്പോൾ നമ്മെ ആകുലപ്പെടുത്തില്ല. ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട ഉപ്പയെ സ്നേഹത്തോടെ വേദനയുടെ ഉള്ളറിഞ്ഞു അതിനനുസരിച്ചു മനസുകൾ സംവദിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ആ ചികിത്സയിലൂടെ ആ ഡോക്ടർ ഉള്ളിൽ നേടിയ സ്ഥാനം ലോകത്താകമാനം ഉള്ള ആതുര സേവനമേഖലയിലെ പ്രവർത്തകർക്കുള്ള ആദരം കൂടിയാണ്.  

കബർസ്ഥാൻ എന്നത് മരണത്തിന്റെ ശിലകളുടെ  കാടാണല്ലോ, ആ കാട്ടിലേക്ക് മരിക്കാത്ത മനുഷ്യന്റെ അവയവവുമായി മരണത്തെ ഓർമ്മിപ്പിക്കും വിധം ഒരു യാത്ര  എന്നത്  ഇന്നും മറക്കാൻ ആകില്ല. പ്രമേഹം മൂർച്ഛിച്ചു കാല് മുറിക്കേണ്ടി വന്നപ്പോൾ ആ മുറിച്ചുമാറ്റിയയ കാല് മറവു ചെയ്യാനായി പോകുന്ന അവസ്ഥ ഇന്നും ഓർക്കാനേ വയ്യ. പിന്നീട് ഉപ്പയെ അതെ കബർസ്ഥാനിൽ കൊണ്ടുപോകുമ്പോൾ ഒരു മാസം മുമ്പ് മറാവ്‌ചെയ്യപ്പെട്ട കാലിന്റെ ഭാഗം കൊച്ചുകുട്ടിയുടെ കബർ പോലെ മണ്ണുയർന്നു നില്കുന്നു.

മരണം രംഗബോധമില്ലാത്ത കോമാളിയാണ് എന്ന് പറഞ്ഞത്  മഞ്ഞിൽ എംടിയാണ്, എന്നാൽ മരണം മുന്നിൽ വന്നു ആടിക്കളിക്കുന്നത് കാണേണ്ടി വന്നപ്പോൾ മരണം വില്ലനായി മാറുന്നത് തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ഉപ്പയുടെ അവസാനത്തെ ശബ്ദം ഇപ്പോഴും ഉള്ളിൽ നിറഞ്ഞു നില്കുന്നു. പാതി മുറിഞ്ഞ വാക്കും ബാക്കി പറയാനാവാതെ കുഴഞ്ഞുപോയ നാവും ആ കണ്ണുകളും ഇന്നും മായാതെ നില്കുന്നു.

Thursday, 10 February 2022

നൂറിൽ പിഴച്ചവൻ

 കവിത

 Suicidal tendencies hard to spot in some people with autism | Spectrum |  Autism Research News

 




തോറ്റവർക്ക് എവിടേം ഇടങ്ങളില്ല.
ഞാൻ  തോറ്റുപോയതിനാൽ
സ്‌കൂൾപടി കയറുമ്പോൾ
അച്ഛന്റെ കാലുകൾ
വിറയ്കുന്നത് കണ്ടു.

ഹെഡ്മാഷിന്റെ കൂർത്ത നോട്ടത്തിൽ
നൂറുശതമാനം തികയാത്തതിന്റെ
പകയുടെ പുകച്ചുരുളുകൾ,
കട്ടികണ്ണടയുടെ
ഇടയിലൂടെ അത്
തോറ്റവനെ ചുറ്റിവരിയുന്നു.

കണക്കുടീച്ചറുടെ
നോട്ടത്തിന്
ന്യൂനകോൺ പോലെ
അസ്സലായിട്ടുണ്ട് എന്ന ഭാവം.

ചിലന്തിവല നെയ്യുന്നത് നോക്കിനിൽക്കുന്ന
തോറ്റ രാജാവിന്റെ കഥ പറഞ്ഞു തന്ന
മലയാളം മാഷിന്റെ 
മുഖത്ത് പുച്ഛം.

രാസമാറ്റങ്ങൾ പറഞ്ഞു തന്ന
കെമിസ്ട്രി ടീച്ചറുടെ
രസമില്ലാത്ത ചിരിയിൽ
ദേഷ്യത്തിന്റെ സൂത്രവാക്യം
ഒളിച്ചിരിക്കുന്നു.

കൈ വിറയ്ക്കാതെ
ഹൃദയം വരയ്ക്കാൻ പഠിപ്പിച്ച
ബയോളജി മാഷിന്റെ നോട്ടത്തിൽ
എന്റെ ജീവൻ പോയപോലെ.

തോറ്റരാജ്യത്തിന്റെ
ചരിത്രം പറഞ്ഞുതന്ന മാഷും 
നൂറിൽ പിഴച്ചവനെന്ന
കുറ്റപ്പെടുത്തൽ.

ജയിച്ചവരുടെ
ആഹ്ലാദ ലഡു
വിതരണം ചെയ്യുന്ന
പ്യൂൺ അപ്പുവേട്ടന്റെ 
ദയനീയമായ നോട്ടം.

സ്‌കൂൾ മുറ്റത്തെ മാവിൽ
നീണ്ട ഞെട്ടിയിൽ
കാറ്റിലാടുന്ന മാങ്ങ നോക്കി നിന്നയെന്നെ
അച്ഛൻ നെഞ്ചോട് ചേർത്ത് പിടിച്ചു.

ഉരുക്കിയെടുത്ത നോട്ടങ്ങളുടെ
ചൂട് ആ നെഞ്ചിൽ.

മാർക്ക്ലിസ്റ്റുമായി
അച്ഛൻ തലകുനിച്ചിറങ്ങുമ്പോൾ
എന്നിൽ ജയമൊരു പകയായി
ജനിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു.
-----------------------
ഫൈസൽ ബാവ